Brief bij je testament: wat mag je zelf opschrijven en wat niet?

Veel mensen willen naast hun testament iets persoonlijks achterlaten: een brief over wie de klok van opa krijgt, of een paar woorden voor de kinderen. Dat kan, maar niet alles wat je opschrijft heeft juridische kracht. Een brief kan een codicil zijn of een persoonlijke wensenbrief. Hieronder lees je wat het verschil is en hoe je ervoor zorgt dat jouw wensen worden gevolgd.

Wat is een codicil?

Een codicil is een zelfgeschreven document waarmee je bepaalde spullen aan iemand nalaat. Het mag zonder notaris, maar de eisen zijn streng. Je schrijft de hele tekst zelf met de hand, zet er een datum op en ondertekent het. Een getypte of geprinte versie is niet geldig, ook niet met een handtekening eronder. Heb je meerdere pagina’s, onderteken dan elke pagina. Houd je je aan deze regels, dan maak je een geldige wilsbeschikking, zolang de inhoud binnen de toegestane grenzen blijft.

Wat mag er wel en niet in?

De wet laat in een codicil maar een beperkt aantal onderwerpen toe. Je kunt er kleding, bepaalde sieraden en boeken en bepaalde inboedelgoederen mee nalaten, en je kunt er wensen voor je uitvaart in opschrijven. Je woning, spaargeld en beleggingen vallen daar niet onder. Ook iemand onterven of erfgenamen aanwijzen kan alleen in een testament bij de notaris. Een codicil vervangt je testament dus niet en kan niet wijzigen wat daarin al staat. Het is vooral handig voor spullen met gevoelswaarde, zoals de ring van je moeder of je boekencollectie.

Een wensenbrief: persoonlijk, maar niet bindend

Naast een codicil kun je een persoonlijke brief schrijven. Daarin leg je uit waarom je bepaalde keuzes hebt gemaakt, vertel je iets over je leven of geef je een boodschap mee aan je kinderen en kleinkinderen. Zo’n brief is juridisch niet bindend, maar kan veel betekenen voor nabestaanden. Het kan ook discussie voorkomen: wie begrijpt waarom een erfdeel anders is verdeeld, kan dat beter plaatsen. Schrijf warm en concreet. Vertel bijvoorbeeld wat een bepaald voorwerp voor je betekende, in plaats van alleen op te schrijven wie het krijgt.

Zo houd je je brief en je testament op één lijn:

• Schrijf een codicil altijd volledig met de hand en zet er datum en handtekening onder.
• Omschrijf spullen zo concreet mogelijk, bijvoorbeeld “de gouden armband met de saffier”.
• Zet geld, woning en erfdelen niet in een codicil, maar in je testament.
• Bewaar gevoelens en uitleg voor een aparte wensenbrief, zodat je codicil kort en duidelijk blijft.
• Vertel iemand waar je documenten liggen, of overleg met je notaris over bewaring.

Laat je documenten op elkaar aansluiten

Een codicil dat botst met je testament zorgt voor onduidelijkheid, en een testament van jaren geleden past niet altijd meer bij je situatie. Zijn er kinderen bijgekomen, ben je gescheiden of verhuisd? Dan is het slim om je documenten opnieuw te bekijken. Oudere testamenten tussen partners kunnen bovendien onnodig veel erfbelasting opleveren. Twijfel je of jouw wensen juridisch kloppen? Dan is een gesprek met De Kerf & Van Sprang notarissen een goede eerste stap. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen persoonlijk juridisch advies, want wat voor jou geldt, hangt af van je situatie.